سەرچاوەی سێگۆشە ببینە

{{داتابۆکس}}
[[پەڕگە:Triangle illustration.svg|وێنۆک|سێگۆشە]]
'''سێگۆشە''' یەکێک لە [[شێوەی ئەندازەیی|شێوە]] بنچینەیی‌یەکانی [[ئەندازە]]یە: [[چەندگۆشە]]یەکە خاوەنی سێ کونج یان گۆشەیە و سێ لا یان پەلی ھەیە کە [[لەتە ھێڵ]]ن. سێگۆشەیەک کە سەرەکانی ''B''، ''A''، و ''C'' بن بەم جۆرە نیشاندەدرێت: ABC <math>\triangle</math>.

== جۆرەکانی سێگۆشە ==

=== بە گوێرەی درێژیی لاکان ===

دەکرێ سێگۆشەکان بە گوێرەی درێژیی لاکانیان پۆلێن بکرێن:
# لە '''سێگۆشەی لایەکسانـ'''دا گشت لاکان درێژییان یەکسانە. سێگۆشەی لایەکسان [[فرەگۆشەی ڕێک|چەندگۆشەیەکی ڕێکە]] کە ھەر یەک لە [[گۆشە]]کانی ٦٠ [[پلە (گۆشە)|پلە]]یە.
# لە '''سێگۆشەی دوولایەکسانـ'''دا دوو لا درێژییان یەکسانە. دوو گۆشەی بەرانبەری لا یەکسانەکانیش یەکسانن.
# لە '''سێگۆشەی لانایەکسانـ'''دا گشت لاکان و گۆشە ناوەکییەکان نایەکسانن.
<table align="center"><tr align="center">
<td>[[پەڕگە:Triangle.Equilateral.svg|Equilateral Triangle]]</td>
<td width="125">[[پەڕگە:Triangle.Isosceles.svg|Isosceles triangle]]</td>
<td>[[پەڕگە:Triangle.Scalene.svg|Scalene triangle]]</td>
</tr>
<tr align="center">
<td>لایەکسان (ڕێک)</td><td>دوولایەکسان</td><td>لانایەکسان (جیالا)</td>
</tr>
</table>

=== بە گوێرەی ئەندازەی گۆشە ناوەکییەکان ===

بە گوێرەی گۆشەکان سێ جۆر سێگۆشە ھەن:

# '''گۆشەوەستاو''': ئەوەیە کە یەکێ لە گۆشەکانی ٩٠ پلە بێ.
# '''گۆشەکراوە''': ئەوەیە کە یەکێ لە گۆشەکانی گەورەتر لە ٩٠ پلە بێ.
# '''گۆشەتیژ''': ئەوەیە کە گشت گۆشەکانی بچووکتر لە ٩٠ پلە بن.

<table align="center">
<tr align="center">
<td>[[پەڕگە:Triangle.Right.svg|Right triangle]]</td>
<td width="185">[[پەڕگە:Triangle.Obtuse.svg|Obtuse triangle]]</td>
<td width="185">[[پەڕگە:Triangle.Acute.svg|Acute triangle]]</td>
</tr>
<tr align="center">
<td>وەستاو (ڕاست)</td><td>کراوە</td><td>تیژ</td>
</tr>
<tr align="center">
<td>&nbsp;</td><td colspan="2" align="center"><math>\underbrace{\qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad}_{}</math></td>
</tr>
<tr align="center>
<td>&nbsp;</td><td colspan="2" align="center">لار</td>
</tr>
</table>

== چێوەی سێگۆشە ==
[[چێوە]]ی سێگۆشە دەبێتە کۆی درێژیی ھەر سێ لاکەی، واتە:
{{ltr}}
<math>P = a + b + c </math>؛
{{ltr/end}}
''P'' چێوەیە؛ ھەر کام لە ''a'' و ''b'' و ''c'' ژمارەیەکن نیشاندەری درێژی یەکێ لە لاکان.

== ڕووبەری سێگۆشە ==
ئەگەر بەرھەمی [[لێکدان]]ی بەرزی و بنکەی سێگۆشەیەک دابەش بە ٢ بکەین، ئەوە ڕووبەرەکەیمان پێواوە.
== ھەژمارکردنی ڕووبەری سێگۆشە بەبێ زانینی بەرزیی سێگۆشە ==
گریمان a و b و c لاکانی ھەر چەشنە سێگۆشەیەک (سێگۆشەی وەستاو - دوولایەکسان - جیالا) بن
ڕووبەری سێگۆشە بەم شێوەیە:
{{ltr}}
:<math>S = \sqrt{p(p-a)(p-b)(p-c)}</math>
{{ltr/end}}
لێرەدا <math>p=\frac{a+b+c}{2}</math>، نیوەی چێوەی سێگۆشەیە. ئەم ھاوکێشە بە [[ھاوکێشەی ھێرۆن]] دەناسرێت.
== لەتکەرەکانی سێگۆشە ==
[[لەتکەری گۆشە]]یەکی سێگۆشە، ڕاستەھێڵێکە بە سەرێکی سێگۆشەدا دەڕوات و گۆشەکە بەش دەکات بە دوو گۆشەی یەکسان.
لەتکەرەکانی گۆشەکانی سێگۆشە، لە خاڵێکدا یەکتر دەبڕن. ئەو خاڵە ھەمان چەقی [[ناوە بازنە]]ی سێگۆشەکەیە.

== ئەمانەش ببینە ==
* [[سێگۆشەی وەستاو]]
* [[سێگۆشەی ڕێک]]
* [[سێگۆشەی دوولایەکسان]]
* [[لەتکەری گۆشە]] 
* [[تەوەری پارچەڕاستەھێڵ]]

== سەرچاوەکان ==
*{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://fa.wikipedia.org/wiki/مثلث|سەردێڕ =مثلث|زمان = فارسی|سەردان = ٢٤ی ئازاری ٢٠١٨}}
{{پۆلی کۆمنز|Triangles|سێگۆشە}}

{{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|ئەندازە}}

[[پۆل:شێوە سەرەتایییەکان]]
[[پۆل:سێگۆشەکان]]