دەربڕە (ماتماتیک)

لە testwiki
بۆ ڕێدۆزی بازبدە بۆ گەڕان بازبدە

دەربڕە یان بڕ [١] یان دەستەواژە [٢] (داڕێژە:بە ئینگلیزی) کۆمەڵە یان دەستەیەکی دیاریکراو لە ھێماکانی بیرکارییە، کە پێکھاتووە لە ژمارەکان، گۆڕەکەکان، و کردارە بیرکارییەکان، بەو مەرجەی ئەم پێکھاتە بە شێوەیەکی واتادار و دروست (well-formed) پێناسە کرابێت.

دەربڕەی جەبری

لە دەربڕەیەکی جەبری، یان ژمارەییدا، ئەگەر پتر لە یەک کردار ھەبێت، پێویستە ڕیزکردنی کردارەکان، ڕەچاو بکرێت، (بۆ نموونە لەکاتی ھەژمارکردنی دەربڕەی ژمارەیی 3×2+1، ئەگەر ڕەچاوی ڕیزکردنی کردارەکان نەکرێت، دوو بەھای جیاوازی 7 یان 9 دەست دەکەوێت (لە بیرکاریدا، دەکاتە 7).

نموونە

داڕێژە:Ltr

0+0
8x5   (ڕادەداری ھێڵی)
7x2+4x10   (ڕادەداری دووجا)
x1x2+12   (بڕێکی ڕێژەیی)

یان

f(a)+k=1n1k!dkdtk|t=0f(u(t))+01(1t)nn!dn+1dtn+1f(u(t))dt.

داڕێژە:Ltr/end

ھەموو ئەمانە، بە شێویەکی واتادار و دروست پێناسە کراون، دەربڕەیەکی بیرکارین. بەڵام داڕێژە:Ltr )x)/0 یان ×4)x+,/y داڕێژە:Ltr/end شێوەیەکی دروستی نییە، بۆیە لە ڕیزی دەربڕە بیرکارییەکاندا نایەتە ئەژمار.

پەراوێزەکان

داڕێژە:پەراوێز

سەرچاوەکان

داڕێژە:تووڵی دەروازە داڕێژە:جەبر-کۆلکە

  1. بیرکاری کتێبی قوتابی، پۆلی حەوتەمی بنەڕەتی
  2. فەرھەنگی بیرکاری نەوزاد عومەر محێدین