وزەی ڕەھای گیبس

وزەی ڕەھای گیبس (داڕێژە:بە ئینگلیزی) ھێندێکی داینامیکە گەرمیە کە بریتیە لەو ئیشەی کە سیستەمێک لە پڕۆسەیەک دا ئەنجامی دەدات، کاتێک پەستان و پلەی گەرمی جێگیر بن. لەبەر ئەوی ئەم ھێندە وزەیە، کەواتە یەکەکەشی یەکسانە بە جوڵ (J). ئەم ھێندە بە ($\mathrm{\Delta }G$$\mathrm{\Delta }G$) ھێما دەکرێ و یەکسانیشە بە:

$\mathrm{\Delta }{G}^{\circ }=\mathrm{\Delta }{H}^{\circ }-T\mathrm{\Delta }{S}^{\circ }$$\mathrm{\Delta }{G}^{\circ }=\mathrm{\Delta }{H}^{\circ }-T\mathrm{\Delta }{S}^{\circ }$

لێرەدا ($\mathrm{\Delta }H$$\mathrm{\Delta }H$) بریتیە لە ئێنتالپی،$T$$T$ $T$بریتیە لە پلەی گەرمی، و $\mathrm{\Delta }S$$\mathrm{\Delta }S$بریتیە لە ئینتڕۆپی سیستەمەکە.

$\mathrm{\Delta }G$$\mathrm{\Delta }G$بریتیە لە بەرزتری بڕی وزە کە لە سیستەمێکی داخراوی داینامیکە گەرمی دا بەدەست دێت بە جێگیر بوونی قەبارە. کاتێک سیستەمێک لە دۆخی یەکەمەوە دەچێ بۆ دۆخی دووەم، $\mathrm{\Delta }G$یەکسان دەبێ بەو ئیشەی لە لایەن سیستەمەوە ئەنجام دەدرێ لەسەر دەوروبەر.

$\mathrm{\Delta }G$لە سەرەتادا پێی وتراوە وزەی بەنرخ، کە لە ساڵانی ١٨٧٠یەکان لایەن زانای ئەمریکی جۆزێف ویلارد گیبس پەرەی پێدراوە. وەسفی گیبس بۆ ئەم ھێندە بەم شێوەیە بوو:

بەرزترین بڕی وزەی میکانیکی کە دەکرێ لە سیستەمێک بەدەست بێت بە جێگیر بوونی قەبارە و پلەی گەرمی لە سیستەمێکی داخراو لە دۆخی سەرەتاییدا.