ژمارەی ھاوڕێ

لە تیۆریی ژمارەکاندا ژمارەی ھاوڕێ (داڕێژە:بە ئینگلیزی) بە دوو ژمارە دەوترێت کە ڕێژەی سەرجەمی بەشدراوەکانیان بە ژمارەکە خۆی لەگەڵ یەک یان چەن ژمارەی تر یەکسانە. بەو دوو ژمارەیەی ئەم تایبەتمەندییەیان ھەیە، دەوترێت جووتە ھاوڕێ. ژمارەیەک کە ھاوڕێی لەم شێوەیەی نەبێت، پێی دەوترێت ژمارەی تەنیا. ڕێژەی سەرجەمی بەشدراوەکان بە ژمارەکە خۆی، بە زمانی بیرکاری بەم شێوە $\frac{\sigma (n)}{n}$ دەردەبڕن لێرەدا $\sigma$ سەرجەمی بەشدراوەکان دەنوێنێت.

ژمارەکانی ١ تا ٥ ھەموویان تەنیان. بچووکترین ژمارەی ھاوڕێ، بریتییە لە ژمارە ٦ و جووتە ھاوڕێکەی بەم شێوە دەردەبڕن $(6,28)$ لێرەدا $\frac{\sigma (6)}{6}$ یەکسانە بە $\frac{1+2+3+6}{6}=2$ بە ھەمان شێوە $\frac{\sigma (28)}{28}$ یەکسانە بە $\frac{1+2+4+7+14+28}{28}=2$ وەک دەبینرێت، بەھای$\frac{\sigma (6)}{6}$ و بەھای $\frac{\sigma (28)}{28}$ یەکسانە بە ٢ واتە ٦ و ٢٨ ھاوڕێن.

نموونە

بۆ نموونە ٣٠ و ١٤٠ دوو ژمارەی ھاوڕێن لەبەر ئەوەی، داڕێژە:Ltr

$\frac{\sigma (30)}{30}=\frac{1+2+3+5+6+10+15+30}{30}=\frac{12}{5}$

$\frac{\sigma (140)}{140}=\frac{1+2+4+5+7+10+14+20+28+35+70+140}{140}=\frac{12}{5}.$

لە خشتەی خوارەوەدا، ژمارە شینەکان، ھاوڕێن. ژمارە سوورەکان، Coprime، و ئەو ژمارانەی بە بەکگراوندێکی زەرد تیشکیان لەسەر دراوە، باری نادیاریان ھەیە.

فانکشنی دابەشکردن

ئەگەر $n$ ژمارەیەکی ئەرێنی سروشتی بێت $\sigma (n)$ دەکاتە سەرجەمی بەشدراوەکانی ژمارەکە. بۆ نموونە بەشدراوەکانی ١٠ بریتین لە١، ٢، ٥، ١٠ لەمەوە سەرجەمی بەشدراوەکانی ١٠ دەکاتە $\sigma (10)=1+2+5+10=18$

سەرچاوەکان

• داڕێژە:بیرخستنەوەی ویکی