کار (فیزیک)

$\overrightarrow{s}=\overrightarrow{d}$

کار یان ئیش (داڕێژە:بە ئینگلیزی) گواستنەوەی وزەیە لە تەنێکەوە بە بەکارھێنانی ھێزێک تەنەکە بجوڵێنێت بە ئاڕاستەی ھێزەکەوە. یەکەی کار لە سیستمی نێونەتەوەییی یەکەکان یان SI بریتییە لە نیوتۆن لێکدانی مەتر، یان جوول joule (کورتدەکرێتەوە بە: J). وشەی کار یەکەم جار لەلایەن ماتماتیکزانی فەڕانسەوی گاسپارد-گوستاڤ کۆریۆلیس (بە فەڕانسەوی Gaspard-Gustave Coriolis) لە ساڵی ١٨٣٠ زایینی بەکار ھات.

یاسا

کار ھێندێکی ژمارەیییە و بەندە لەسەر ھێز و لادان بە زمانی بیرکاری بەم شێوە دەریدەبڕن: داڕێژە:Ltr

$W=𝐅\cdot 𝐝=Fd\cos \theta .$

لێرەدا، $F$، بڕی ھێز، $d$ لادان و $\theta$ گۆشەی نێوان ھێزەکە و ئاڕاستەی لادانەکەیە.

پەیوەندی کار-جووڵە وزە

کاری گشتی بەڕێکراو لەسەر تەنێکی دیاریکراو یەکسانە بە گۆڕان لە جووڵە وزەی ئەو تەنەدا. بە زمانی بیرکاری: داڕێژە:Ltr

$W=\mathrm{\Delta }{E}_k=E_{k_2}-E_{k_1}=\frac{1}{2}m(v_2^2-v_1^2)$

داڕێژە:Ltr/end لێرەدا $m$ بارستەی تەنەکە و $v$ بریتییە لە خێرایی.

چ کاتێ ئیش بەڕێ دەکرێت؟

1. ئەگەر تەنەکە نەجولا ئەوا تۆ ئیشت نەکردووە.
2. ئەگەر تەنەکە جولا بەلام بەھەمان ئاراستەی ھێزەکە نەبوو ئەوا تۆ ئیشت نەکردووە.
3. ئەگەر تەنەکە جولا و بەھەمان ئاراستەی تەنەکەش بوو ئەوا تۆ ئیشت کردووە.

ئەمانەش ببینە

• وزە