دەروازە:ماتماتیک/وتاری ھەڵبژێردراو/٧

لادانی پێوانەیی (ھێما دەکرێت بە: σ) لە زانستی ئاماردا، پێوەرێکە لە پێوەرەکانی پەرتبوون و بۆ بەراوردکردن و شیکاریی پێدراوەکان بەکار دێت و بریتییە لە ڕەگی دووجای ڤاریانس. ڤاریانس بەم شێوە ${\sigma }^2$ ھێما دەکرێت و بریتییە لە ناوەندی دووجاکانی جیاوازی نێوان پێدراوە جیاوازەکان و ناوەندی پێدراوەکانی کۆمەڵەکە:

${\sigma }^2=\frac{1}{N}\sum _{i=1}^N(x_i-\bar{x}{)}^2$

لەم ھاوکێشەدا $\bar{x}$ ناوەندی پێدراوەکان و $N$ ژمارەی پێدراوەکانە:

$\bar{x}=\frac{1}{N}\sum _{i=1}^N{x}_i=\frac{x_1+x_2+\cdots +x_N}{N}$

دەستەواژەی لادانی پێوانەیی یەکەم جار لەلایەن کارڵ پێرسۆن لە ساڵی ١٨٩٤ پێشنیار کرا.

زیاتر...