ھاوئەنجام و شیتەڵکردن

هەڵە کاتی درووست‌کردنی هێما:

ڕادەداری x² + cx + d، کە لێرەدا a + b = c و ab = d, شیتەڵ دەکرێت بە (x + a)(x + b).

ھاوئەنجام لە بیرکاریدا، وتەیەکی ھەمیشە دروستە، بە دەستەواژەیەکی تر ھاوئەنجام بریتییە لە ھاوکێشەیەک کە ھەر چەندە گۆڕانکاری لە بەھایەکانی گۆڕەکەکانیدا بکرێت، بە ڕاستی دەمێنێتەوە.

شیتەڵکردن کردارێکە پێچەوانەی لێکدان و بۆ ئاسانکردنی کردارە ژمێرییەکان یان بۆ شیکاریکردنی ھەندێک لە پرسیارەکانی سەبارەت بە ژمارەکان، ڕادەدارکان یان ماتریکسەکان بەکار دێت. بۆ نموونە ١٥ شیتەڵ دەکرێت بە دوو ژمارەی سەرەتایی ٥ و ٣ و ڕادەداری $x^2-4$ شیتەڵ دەکرێت بە $(x-2)(x+2)$ (لێرەدا ھاوئەنجامی جیاوازیی دوو دووجا بەکار ھاتووە). ڕێگاکانی شیتەڵکردنی بڕە جەبرییەکان زۆرن، بۆ نموونە شیتەڵکردن بە بەکارھێنانی جیاوازی دوو دووجا.

جێبەجێکردنەکانی ھاوئەنجام

• ئاسانکردنی کردارە ژمێرییەکان وەکوو ١٠١^٢
• شیتەڵکردنی بڕە ڕێژەییەکان کە ئەویش خۆی بۆ بەدەستھێنانی گەورەترین بەشدراوی ھاوبەش و بچووکترین چەندجارەی ھاوبەش بەکار دێت.
• شیتەڵکردنی بڕە ڕێژەییەکان بۆ شیکاری ھاوکێشەی دووجا و سێجا و ھاوکێشە پلە بەرزەکان.
• شیکاریی ھاوکێشە دووجاکان

ھاوئەنجامە تایبەتەکان

چەند ھاوئەنجامی سەرەکی کە بنچینەی ھاوئەنجامەکانی ترن بەم شێوەنە:

(ھاوئەنجامی یەکەم و دووھەم)

دووجای سەرجەم داڕێژە:Ltr

$(a+b{)}^2=a^2+2ab+b^2$

داڕێژە:Ltr/end دووجای جیاوازی داڕێژە:Ltr

$(a-b{)}^2=a^2-2ab+b^2$

سێجای سەرجەم و سێجای جیاوازی

$(a+b{)}^3=a^3+3a^{2}b+3a{b}^2+b^3$

$(a-b{)}^3=a^3-3a^{2}b+3a{b}^2-b^3$

جیاوازیی دوو دووجا

پەڕگە:Wiki binom apb amb ex1.gif

$(a-b)(a+b)=a^2-b^2$

ھاوئەنجامی ڕادەی ھاوبەش

$(x+a)(x+b)=x^2+(a+b)x+ab$

$(x+a)(x-b)=x^2+(a-b)x-ab$

ھاوئەنجامی ئۆیلەر

$(a+b+c)(a^2+b^2+c^2-ab-ac-bc)=a^3+b^3+c^3-3abc$

ھاوئەنجامی لاگرانژ

$(a^2+b^2)(x^2+y^2)=(ax+by{)}^2+(ay-bx{)}^2$

کراوەی ڕادەداری نیوتۆن

$(a+b{)}^n=(\genfrac{}{}{0ex}{}{n}{0})a^n{b}^0+(\genfrac{}{}{0ex}{}{n}{1})a^{n-1}{b}^1+\dots +(\genfrac{}{}{0ex}{}{n}{n})a^0{b}^n$

سەرچاوەکان

• داڕێژە:بیرخستنەوەی ویکی